Archiwalne artykuły:

Czy radca prawny nalicza VAT?

Powrót do listy artykułów

Autor: Robert Mrówka

Oprócz wynagrodzenia za obsługę prawną plus 22 proc. VAT radcy prawnemu przyznano dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 100 proc. kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych od dłużnika na rzecz spółki. Radca prawny, fakturując na spółkę zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie zasądzonej, dolicza 22 proc. VAT. Czy jest to prawidłowe?

Tak. Radca prawny postępuje prawidłowo, naliczając VAT w wysokości 22 proc. kwoty, jaka zgodnie z umową przynależy mu z tytułu zastępstwa procesowego.
Radca prawny, fakturując na spółkę zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie zasądzonej, dolicza 22 proc. VAT i jest to prawidłowe, mimo nawet faktu, że spółka dokłada 22 proc. VAT, gdyż zwrot kosztów przez dłużnika następuje w wysokości zasądzonej bez VAT. Dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 100 proc. kosztów zastępstwa procesowego, zasądzonych od dłużnika na rzecz spółki, jakie otrzymuje radca prawny, jest związane z czynnościami, jakie musiał on podjąć w ramach postępowania przed sądem, występując w charakterze pełnomocnika. Zatem w tym przypadku mamy do czynienia ze świadczeniem usługi przez radcę prawnego, za które otrzymuje on wynagrodzenie, którego sposób ustalania został określony w umowie. W konsekwencji okoliczność ta przemawia za uznaniem, że mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług na terytorium kraju, które jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez świadczenie usług, które rodzi obowiązek podatkowy w zakresie VAT, w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Omawiany przypadek w pełni wyczerpuje dyspozycje powołanych przepisów, przez co usługa świadczona przez radcę prawnego podlega opodatkowaniu VAT. W tym miejscu należy podkreślić, że VAT zapłacony radcy prawnemu podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego na zasadach ogólnych, czyli w takim zakresie, w jakim nabyta usługa wykorzystana będzie do wykonywania czynności opodatkowanych. A zatem spółka nie poniesie dodatkowego ciężaru finansowego związanego z dodatkowo uzyskaną pomocą prawną. Radca prawny, będąc podatnikiem VAT na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, jest formalnie zobligowany do wystawienia faktury VAT stwierdzającej wykonanie usługi. Pomoc prawna, w postaci zastępstwa procesowego, jest usługą prawniczą sklasyfikowaną według PKWiU pod symbolem 74.11.12 - Usługi w zakresie doradztwa prawnego i reprezentacji w postępowaniu sądowym w pozostałych dziedzinach prawa. Biorąc pod uwagę, że przepisy nie przewidują dla przedmiotowych usług zwolnienia ani też obniżonej stawki, zastosowanie znajdzie w tym przypadku stawka podstawowa, czyli 22 proc.

Podstawa prawna • Art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).